Projecten

Pilot energietransitie bedrijventerrein en instrumenten Omgevingswet

Naast verduurzaming van bestaande woningen staat ook de verduurzaming van veelal verouderde bedrijventerreinen op de gemeentelijke agenda. Donkersloot is het oudste bedrijventerrein van Ridderkerk. Ten behoeve van het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft Woodwater Legal – in overleg met de gemeente Ridderkerk en in samenwerking met Tonnaer adviseurs – een pilot uitgevoerd, waarbij de mogelijkheden van instrumenten van de Omgevingswet zijn verkend om de energietransitie van bedrijventerrein Donkersloot juridisch vorm te geven. Deze pilot heeft concreet geresulteerd in een aantal uitgewerkte tekstvoorstellen voor een zgn. bestemmingsplan met verbrede reikwijdte, dit vooruitlopend op een voor bedrijventerrein Donkersloot op te stellen omgevingsplan. De concrete tekstvoorstellen hadden kort samengevat betrekking op: (1) het opnemen van zogenoemde omgevingswaarden in combinatie met een op te stellen programma, (2) het opnemen van zogenoemde open normen in combinatie met beleidsregels en (3) het opnemen van een zogenoemde zorgplicht.

 

Omgevingsvergunning grootschalig zonnepark

Langs de A1 bij Wilp zal binnenkort de bouw van een grootschalig (grondgebonden) zonnepark met een omvang van 35 hectare van start gaan. De gemeenteraad van Voorst heeft in februari 2018 ingestemd met de realisering van dit zonnepark en heeft het college van burgemeester en wethouders aansluitend een omgevingsvergunning verleend voor dit zonnepark. Ondanks een zorgvuldig ingestoken participatieproces hebben omwonenden beroep ingesteld tegen de verleende omgevingsvergunning. Woodwater Legal is door de ontwikkelaar van het zonnepark zowel in de beroepsprocedure bij de Rechtbank Gelderland als de hoger beroepsprocedure bij de Raad van State (met succes) ingeschakeld om juridische bijstand te verlenen op het terrein van het omgevingsrecht. Op 26 juni 2019 heeft de Raad van State uitspraak gedaan, waarbij de door de gemeente Voorst verleende omgevingsvergunning in stand is gelaten.

Juridisch kader windenergie op zee

De komende jaren zal het aantal windparken op zee aanzienlijk toenemen. Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) houdt toezicht op de veiligheid bij de bouw en exploitatie van windparken op zee. In verband hiermee heeft Woodwater Legal een juridisch kader windenergie op zee opgesteld. Dit juridisch kader biedt inzicht in de geldende regels op grond van de Wet windenergie op zee, Waterwet en arbowetgeving. Daarnaast wordt specifiek ingegaan op de toezicht- en handhavingsbevoegdheden, die op grond van deze wetgeving, zijn toegekend aan van diverse toezichthouders, waaronder SodM. Het door Woodwater Legal opgestelde juridisch kader zal tevens dienen als een van de basisdocumenten van een door SodM nog te publiceren Staat van de Sector Windenergie op zee. Dit document zal een beschrijving bevatten van de kenmerken van de sector en een overzicht van de veiligheids- en milieuaspecten die tijdens de levenscyclus van windmolenparken op zee een rol spelen.

 

 

Duurzaam vastgoedproject – levering warmte en elektriciteit

De duurzaamheidstrein in de vastgoedsector is in beweging gekomen en wint geleidelijk aan snelheid. Duurzaam vastgoed is niet alleen waardebestendig voor investeerders, maar levert ook een positieve bijdrage aan de klimaatdoelstellingen. In opdracht van een projectontwikkelaar heeft Woodwater Legal in het kader van de uitwerking van een commercieel vastgoedproject, bestaande uit 42 kantoren, een aantal duurzaamheidscomponenten getoetst aan de geldende energiewetgeving. Deze componenten betroffen de levering van warmte en koude via een centrale ijswaterpompcentrale  en de levering van duurzaam opgewekte stroom via zonnepanelen en een paar windmolens. De levering van warmte is getoetst aan de geldende regels voor een vergunningplicht op grond van de Warmtewet. De levering van duurzaam opgewekte stroom is getoetst aan de geldende regels op grond van de Elektriciteitswet. Voor beide energiewetten is de Autoriteit Consument & Markt verantwoordelijk toezichthouder.

Netaansluiting grootschalig zonnepark

De afgelopen jaren heeft er een snelle groei van projecten voor duurzame elektriciteitsproductie plaatsgevonden, een positieve ontwikkeling voor het reduceren van CO2 en voor de energietransitie. De keerzijde van dit succes is dat de afgelopen tijd is gebleken dat op een toenemend aantal plekken in Nederland schaarste in het elektriciteitsnet verhindert dat duurzaam opgewekte elektriciteit van met name zonneparken getransporteerd kan worden. Dit speelt onder meer in de provincies Drenthe en Groningen. Woodwater Legal heeft een projectontwikkelaar bijgestaan die, als gevolg van de hiervoor beschreven situatie (en in afwachting van voorgenomen investeringen in het elektriciteitsnet), werd geconfronteerd met een onredelijk lange aansluittermijn voor een te ontwikkelen zonnepark. Deze opstelling van de regionale netbeheerder verdroeg zich niet met de wettelijke taken, die op grond van de Elektriciteitswet, voor netbeheerders gelden. Om een geschilbeslechtingsprocedure bij de ACM te voorkomen, heeft de netbeheerder naar aanleiding van de inzet van Woodwater Legal haar opstelling gewijzigd.

Juridische analyse toezichtbevoegdheden Gaswet

Als onderdeel van de wetgevingsagenda energietransitie is het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) gestart met een herziening en samenvoeging van de Elektriciteitswet 1998 en Gaswet in een nieuwe Energiewet 1.0. Het doel van deze Energiewet 1.0 is te komen tot wetgeving die de transitie naar een duurzame energiehuishouding optimaal ondersteunt. Ook is energiewetgeving nodig die beter aansluit bij de huidige en toekomstige Europese regelgeving. Het ministerie van EZK heeft wat betreft de Gaswet als insteek deze wet één op één over te nemen zal met ruimte voor enkele verbeteringen. In opdracht van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) heeft Woodwater Legal een juridische analyse uitgevoerd naar de toereikendheid van de huidige toezichtbevoegheden op grond van de Gaswet in verband met gasveiligheid en enkele ontwikkelingen in relatie tot de energietransitie (biogas, waterstof en CO2-transport). De inzet van SodM is erop gericht dat veiligheid in verband met gas en andere gassen c.q. stoffen toereikend wordt verankerd in Energiewet 1.0 door een helder en toereikend juridisch kader te bieden voor het veiligheidstoezicht. De huidige Gaswet is met name opgesteld als marktordeningswet waarbij veiligheid in verband met gas naar de opvatting van Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) van ondergeschikte betekenis is.

Juridische vormgeving projectbureau asbestverwijdering

De provincie Overijssel zet al jaren in op grootschalige sanering van asbest in daken, wegen, tuinen en agrarische percelen. Dit gebeurt vooral in de gemeente Hof van Twente, waar in Goor de vroegere asbestfabriek Eternit stond. In Goor en nabijgelegen plaatsen zijn de asbestverontreinigingen als gevolg van de aanwezigheid van deze fabriek talrijk. In opdracht van de provincie Overijssel heeft Woodwater Legal juridische ondersteuning geboden aan de provincie en een aantal gemeenten in de regio Twente om – binnen de geldende kaders van de Wet bodembescherming en ‘markt en overheid’-regelgeving (staatssteun, mededinging en aanbesteding) – een projectbureau specifiek voor asbestverwijdering in Goor en omstreken vorm te geven. O.a. heeft Woodwater Legal in samenwerking met betrokken partijen een samenwerkingsovereenkomst opgesteld, waarin de taken en verplichtingen in zowel uitvoerend als financieel opzicht zijn vastgelegd.

 

Risicoanalyse planschade realisering zonnepark

Als gevolg van het verlenen van een omgevingsvergunning voor een zonnepark speelt op grond van de Wet ruimtelijke ordening vaak planschade voor omwonenden een rol. In opdracht van een projectontwikkelaar heeft Woodwater Legal op basis van een projectbeschrijving en een ruimtelijke onderbouwing voor een te realiseren zonnepark, waarvoor op grond van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) een omgevingsvergunning voor bouwen en het afwijken van het geldende bestemmingsplan is aangevraagd, een planschaderisicoanalyse uitgevoerd.

Gasloos bouwen – ontwikkelrisico realiseren nieuwbouwwijk

De gemeente Harderwijk werkt aan de ontwikkeling van nieuwbouwproject Harderweide in de wijk Drielanden. Met het oog op de realisatie van deze wijk is de gemeente Harderwijk – in de vorm van ondertekening van een samenwerkingsovereenkomst – reeds in 2000 met een aantal markpartijen c.q. projectontwikkelaars een samenwerking aangegaan. Fase 1 van nieuwbouwproject Harderweide is reeds gerealiseerd met gasinfrastructuur. De gemeente Harderwijk heeft de ambitie om de volgende fasen van nieuwbouwproject Harderweide gasloos, d.w.z. zonder gasinfrastructuur, te realiseren. In verband met deze ambitie en recente ontwikkelingen omtrent het vervallen van de wettelijke gasaansluitplicht is bij de gemeente Harderwijk de vraag gerezen welke (contracts)partij de extra kosten dient te dragen voor het gasloos bouwen van Harderweide fase 2 e.v. In opdracht van de gemeente Harderwijk heeft Woodwater Legal – in samenwerking met Procap adviseurs – een juridisch advies opgesteld waarin deze vraag is beantwoord.

Verkenning provinciale regelgeving zonneparken

Wat betreft de haalbaarheid van te ontwikkelen zonneparken is – naast het provinciaal ruimtelijk beleid – de regelgeving in de provinciale omgevingsverordening een bepalende factor. In opdracht van een projectontwikkelaar heeft Woodwater Legal – met het oog op toekomstig te realiseren (grondgebonden) zonneparken – een verkenning uitgevoerd naar de ruimtelijke mogelijkheden in de omgevingsverordening van de provincie Noord-Holland (en onderliggende uitvoeringsregelgeving). Daarbij is tevens ingegaan op de provinciale besluitvorming door zowel Gedeputeerde Staten als Provinciale Staten en de doorwerking van de provinciale ruimtelijke regels voor zonneparken naar gemeentelijk beleid en regelgeving.

Participatie Waterschap Zuiderzeeland in windpark

Op 27 maart 2018 heeft Waterschap Zuiderzeeland besloten deel te nemen in het nog te realiseren Windpark Hanze. Met deze deelname wordt het waterschap zelfvoorzienend voor wat betreft eigen energieverbruik, in het bijzonder als het gaat om het bemalen van Flevoland bemalen en het zuiveren van het afvalwater. Woodwater Legal heeft het Waterschap ter voorbereiding op de besluitvorming – als projectadviseur – juridisch  ondersteunt op het terrein van het energierecht, bestuursrecht en ‘markt en overheid’-vraagstukken inzake aanbesteding, staatssteun en mededinging. Kernvragen in het verband waren: (1) mag een waterschap deelnemen in een windpark? (2) zo ja, tot in welke mate mag een waterschap in financieel opzicht deelnemen? (3) mag een waterschap door te participeren in een windpark als energieleverancier optreden in relatie tot het eigen energieverbruik? (4) kan een kabel tussen het windpark en het dichtbijgelegen gemaal Colijn als een directe lijn (als bedoeld in de Elektriciteitswet) worden gekwalificeerd?

Projectontwikkeling duurzame energie en schaarse (publieke en private) rechten

Om duurzame energiedoelstellingen te realiseren onderzoeken decentrale overheden, zoals provincies, gemeenten en waterschappen, in toenemende mate de mogelijkheid om op eigen gronden hernieuwbare energieprojecten te ontwikkelen ten behoeve van de lokale gemeenschap. Bovendien wordt verondersteld dat deze projecten vanwege de aanwezigheid van lokaal draagvlak minder omstreden zijn en zonder langlopende juridische procedures sneller tot stand komen. In opdracht van Enpuls en de provincie Noord-Brabant heeft Woodwater Legal – in samenwerking met RenewabLAW – een verkenning uitgevoerd naar het juridisch speelveld voor decentrale overheden, vooral gemeenten, om door middel van de inzet van eigen grondposities (en/of daken) invulling te geven aan de lokale energietransitie. In het bijzonder is het vraagstuk inzake de verdeling van schaarse (private en publieke) rechten in deze verkenning benoemd, waarbij meer concreet de vraag naar voren is gekomen of een gemeente de ontwikkeling van (bijvoorbeeld) een zonnedak op een eigen dak exclusief en zonder kennisgeving een gunning van een schaars recht aan de lokale energie-coöperatie is, en zo ja, welke regelgeving hiervoor dan gelden.

Second opinion netaansluiting (gecombineerd) zonne- en windpark

In verband met de voorgenomen verkoop van een gecombineerd wind- en zonnepark is een private aanbesteding georganiseerd. Verkoper wenst het wind- en zonneproject in zijn geheel te verkopen.

Verkoper beschikt over (i) overeenkomsten tot het vestigen van beperkte c.q. opstalrechten en erfdienstbaarheden voor de realisatie van het wind- en zonne-energieproject, (ii) verleende omgevingsvergunningen voor het wind- en zonne-energieproject en (iii) de SDE+-subsidies. Met het oog op de netaansluiting van bovenvermelde projecten heeft overleg plaatsgevonden tussen de verkoper en de regionale netbeheerder. Deze netbeheerder heeft kenbaar gemaakt dat zij bereid is een offerte aan verkoper aan te bieden voor de gevraagde netaansluiting van ca. 60 MVA op het dichtstbijgelegen HS/MS-transformatorstation. Echter, in de gesprekken heeft de netbeheerder aangegeven dat op de betreffende locatie sprake is van onvoldoende transportcapaciteit (i.v.m. reeds gecontracteerde, maar niet gebruikte) transportcapaciteit. Om deze reden is de netbeheerder voornemens om een transportbeperking op te nemen in de offerte. In opdracht van verkoper heeft een advocaat de opstelling van de netbeheerder als het gaat om de voorgenomen netaansluiting en transportbeperking juridisch onderzocht. In opdracht van een projectontwikkelaar, die gegadigde is om het gecombineerd wind- en zonnepark over te nemen, heeft Woodwater Legal een door de advocaat van verkoper opgesteld memo – als second opinion – juridisch beoordeeld aan de hand van de Elektriciteitswet en onderliggende uitvoeringsregelgeving. Daarnaast is, voor zover relevant, de geldende energierechtspraak meegenomen in deze second opinion.

 

Gasloos bouwen en duurzaamheidseisen woningbouwproject

Aan de rand van Diepenveen nabij Deventer, op misschien wel een van de mooiste plekken van Nederland, wordt een exclusief woningbouwproject ontwikkeld. In opdracht van de gemeente Deventer heeft Woodwater Legal – in samenwerking met Buro Loo – naar aanleiding van moties die door de gemeenteraad van Deventer zijn vastgesteld juridisch onderzoek gedaan naar de wijze waarop de beoogde nieuwbouw van woningen in het plangebied Eikendal, in het bijzonder deelplan Zuid-fase 2, nog extra verduurzaamd kan worden. In dit verband zijn door de gemeente Deventer twee onderzoeksvragen geformuleerd.

1)  Wat zijn juridische mogelijkheden c.q. risico’s van de gemeente Deventer om gasloos bouwen met betrekking tot deelplan Zuid-fase 2 – n.a.v. de vastgestelde moties – verplicht mee te nemen in het verdere ontwikkelingstraject?

2)  Wat zijn de juridische mogelijkheden van de gemeente Deventer om met betrekking tot deelplan Zuid-fase 2 (Eikendal) extra duurzaamheidseisen (ten opzichte van het wettelijke eisen van het Bouwbesluit) voor te schrijven.

 

Durk Groenveld is een gedreven en ervaren adviseur op het gebied van bestuursrecht en omgevingsrecht in de duurzame energiepraktijk. Zijn werkwijze kenmerkt zich door een gedegen, nuchtere en praktische aanpak. Door deze aanpak is het prettig samenwerken en heeft hij Zonneakker Voorst B.V. succesvol bijgestaan tot en met het hoger beroep bij de Raad van State.” 

 

Bron: Rein de Wolff, projectmanager

Zonneakker Voorst B.V.